Phụ Nữ Today

Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ

Nữ diễn viên Hoàng Yến gây chú ý khi trở lại màn ảnh nhỏ với "Những ngày không quên", một phiên bản mới của "Về nhà đi con".
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 1" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-1.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 1" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h2>Theo dõi "Về nhà đi con" phiên bản thời Covid-19, khán giả vô cùng thích thú khi được gặp lại cô Xuyến (Hoàng Yến), người hàng xóm luôn dành tình cảm đặc biệt cho bố Sơn (NSND Hoàng Yến).</h2>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 2" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-2.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 2" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h3>Đặc biệt, nhan sắc của Hoàng Yến có những nét khác lạ. Dường như gương mặt nữ diễn viên trở nên thon gọn và các đường nét cũng sắc sảo hơn.</h3>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 3" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-3.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 3" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h4>Hoàng Yến cũng khá chăm chỉ khoe ảnh selfie trên trang cá nhân, thể hiện nhan sắc rạng rỡ, cuốn hút hơn hẳn thời gian trước.</h4>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 4" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-4.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 4" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h4>Vì lẽ đó, nhiều người đặt nghi vấn phải chăng "cô Xuyến" đã dao kéo khuôn mặt trong thời gian vắng bóng trên màn ảnh nhỏ.</h4>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 5" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-5.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 5" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h4>Tâm sự với VietNamNet, diễn viên Hoàng Yến chia sẻ, cô có đi chỉnh sửa chút nhưng chủ yếu là làm lại răng, còn lại do thay đổi kiểu tóc, dùng kính áp tròng màu... và tìm góc chụp hình đẹp nên mới khác biệt như vậy.</h4>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 6" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-6.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 6" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h4>Điều khiến Hoàng Yến không tự tin nhất chính là hàm răng không được trắng sáng do hồi nhỏ ốm yếu, phải uống nhiều kháng sinh. Vì vậy, sau nhiều lần đắn đo suy nghĩ cô đã quyết định làm răng vào tháng 2 vừa qua.</h4>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 7" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-7.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 7" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h4>Quả thực, sau khi thực hiện sự thay đổi này, Hoàng Yến trở nên tự tin và xinh đẹp hơn rất nhiều.</h4>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table cellspacing="0" cellpadding="0" class="picture">
<tbody>
<tr>
<td class="pic">
<div class="box_img_detail"><img alt="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 8" src="https://media.doisongphapluat.com/493/2020/4/10/ve-dep-khac-la-khien-co-Xuyen-ve-nha-di-con-vuong-tin-don-phau-thuat-tham-my-dspl-10.jpg" title="Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ - Ảnh 8" /></div>
</td>
</tr>
<tr>
<td class="caption">
<h4>Hiện tại, Hoàng Yến nhận nhiều lời khen ngợi về nhan sắc trẻ trung, gợi cảm dù đã bước vào tuổi 44.</h4>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
Vi An (T/h)
<a href="https://blockads.fivefilters.org">Let's block ads!</a> <a href="https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html">(Why?)</a>

Vẻ đẹp khác lạ khiến "cô Xuyến" Hoàng Yến vướng tin đồn phẫu thuật thẩm mỹ

Nữ diễn viên Hoàng Yến gây chú ý khi trở lại màn ảnh nhỏ với "Những ngày không quên", một phiên bản mới của "Về nhà đi con...

Tôi không thể quên người cũ

<div><img class="ff-og-image-inserted" src="https://s1cdn.vnecdn.net/vnexpress/restruct/i/v335/logo_default.jpg" /></div>
Cách đây 2 năm, tôi gặp anh trong một lần đi du lịch, lúc đó tôi đã ly thân chồng.
<div id="">
Chúng tôi nói chuyện rất hợp nên lúc về vẫn giữ liên lạc, sau dần tình cảm nảy sinh lúc nào không hay. Rồi tình cờ tôi biết tin vợ anh đang mang bầu 7 tháng (khi đó chúng tôi quen nhau được 4 tháng), ngay lập tức tôi nói anh là phải dừng lại và anh tôn trọng ý kiến của tôi. Chúng tôi cắt đứt liên lạc, tôi cũng nghĩ chỉ là cảm xúc nhất thời nên sẽ qua nhanh thôi. Vậy mà không phải, tôi nhớ anh ngày này sang tháng khác, nhưng là người tự trọng tôi không cho phép mình làm người thứ ba. Tất cả nỗi niềm tôi viết vào email riêng và gửi cho chính mình. Tôi tự nhủ, là do mình đang quá cô đơn nên mới vậy, không phải là vì anh.
Sau hơn một năm chúng tôi gặp lại nhau (vì chơi chung trong nhóm du lịch ngày trước). Lúc này tôi đã ly hôn và rất bất ngờ là vợ chồng anh cũng đã ly thân. Chúng tôi nối lại liên lạc, anh kể vợ chồng anh đã căng thẳng từ lâu, đến khi con ra đời thì căng thẳng lên đỉnh điểm, không thể cứu vãn được nữa. Chúng tôi cứ thế tâm sự với nhau mọi chuyện, trên danh nghĩa là bạn. Điều làm tôi đau lòng là tôi chưa từng quên được anh, gặp lại anh tôi vẫn còn nguyên vẹn cảm xúc. Chúng tôi có thể ngồi uống trà với nhau cả buổi chiều vẫn thấy không đủ. Ở bên anh tôi quên hết mọi thứ xung quanh. Lúc đến tôi vui và hồi hộp như lần đầu ra mắt, lúc về lại luyến tiếc nhớ nhung. Trong suốt thời gian một mình, bạn bè đã giới thiệu cho tôi vài mối, tôi cũng muốn mở lòng nên cũng đi gặp gỡ, nói chuyện nhưng chẳng ai để lại cảm xúc gì trong tôi.
Điều đau lòng hơn nữa là hình như tình cảm ấy chỉ xuất phát từ phía tôi mà thôi. Anh quý mến tôi, cởi mở với tôi, trải lòng cùng tôi, nói tôi giống như tri âm tri kỷ của anh, nhưng hình như chỉ có vậy. Tôi cảm nhận được chuyện vợ chồng anh khiến anh mệt mỏi đến mức không còn nghĩ đến lần thứ hai. Anh nói hôn nhân là gánh nặng và anh sợ rồi. Tôi phải làm gì bây giờ, tiếp tục làm bạn của anh và kìm nén cảm xúc của mình hay chấm dứt hẳn, chịu đau thêm lần nữa và tìm cho mình một bờ vai khác? Tôi không còn trẻ và đã vấp ngã một lần, lần thứ hai thực sự khó khăn hơn rất nhiều. Mong các bạn chia sẻ cùng tôi.
Miên
Chuyên gia tư vấn tâm lý Trần Kim Xuân gợi ý:
Chào Miên,
Có thể thấy bạn dành khá nhiều tình cảm cho anh ấy dù quen nhau không lâu. Bởi vậy mới nói tình yêu rất khó lý giải. Khi bạn biết anh ấy đã có vợ và chấm dứt ngay mối quan hệ cho thấy bạn khá quyết đoán, lý trí, dứt khoát. Đó là một hành động đúng. Tuy nhiên, có một điều bạn cần lưu ý là khi đó bạn vẫn chưa ly hôn, chỉ ly thân. Dù cuộc hôn nhân đó không thể cứu vãn được thì trên mặt pháp luật bạn vẫn là người đang có chồng. Bạn chỉ nên tiến tới mối quan hệ mới khi đã ly hôn xong. Có như vậy bạn mới tránh được nhiều rắc rối không nên có.
Bạn chia tay anh ấy khi tình cảm đang nồng nàn. Lý do chia tay là vì hoàn cảnh không cho phép chứ không phải xuất phát từ rạn nứt tình cảm. Chính vì vậy, tình cảm vẫn âm ỉ cháy trong lòng bạn. Đến khi bạn gặp lại anh ấy, nhất là khi biết anh ấy và vợ không hạnh phúc, đang ly thân và không thể cứu vãn được, cục than tình cảm cháy âm ỉ ấy như gặp được hoàn cảnh thuận lợi mà bùng cháy lên. 
Tuy vậy, bạn cảm thấy rằng dường như tình cảm chỉ xuất phát từ phía bạn, còn anh ấy chỉ coi bạn như một người tri kỷ. Ngoài ra, vào thời điểm này, vợ chồng anh ấy đang ly thân. Như tôi đã nhắc đến bên trên, ly thân mà chưa phải là ly hôn, bởi vậy không nên phát sinh mối quan hệ mới trong lúc này. Ngoài ra, anh ấy thể hiện rằng bản thân sợ hôn nhân và coi đó là gánh nặng, có lẽ trái tim anh ấy đang bị tổn thương lớn và cần thời gian để bình tâm, chữa lành. Từ những điều này cho thấy bạn nên một lần nữa dứt khoát với mối tình này. Có thể điều đó sẽ khiến bạn đau khổ, nhưng thà đau một lần còn hơn cứ âm ỉ mãi, ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn. 
Bạn hãy học cách buông bỏ, vượt qua bằng cách:
- Chấm dứt hẳn với anh ấy, không gặp mặt hay liên hệ, xóa hết những liên hệ về anh ấy như số điện thoại, mạng xã hội, email...
- Không tham gia những nhóm có anh ấy.
- Tham gia vài hoạt động hay các hội nhóm hoặc học những điều bạn muốn như: yoga, khiêu vũ, nấu ăn,...
- Chăm sóc người thân, gia đình.
Nếu bạn đã có con, bạn càng nên thận trọng hơn trong mối quan hệ tình cảm. Nỗi đau nào rồi cũng qua, bạn không nên vội vàng tìm một bờ vai khác khi lòng chưa tĩnh. Khi chưa sẵn sàng đón nhận tình cảm mới thì đến với người khác chỉ như lấp chỗ trống, sẽ khiến bạn và cả người mới bị tổn thương. Tình cảm không phải cứ tìm là thấy, cố là được, lúc duyên đến bạn ắt sẽ gặp được người phù hợp. Chúc bạn mạnh mẽ.
Độc giả gọi vào số để được hỗ trợ, giải đáp thắc mắc.
</div>
<a href="https://blockads.fivefilters.org">Let's block ads!</a> <a href="https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html">(Why?)</a>

Tôi không thể quên người cũ

Cách đây 2 năm, tôi gặp anh trong một lần đi du lịch, lúc đó tôi đã ly thân chồng. Chúng tôi nói chuyện rất hợp nên lúc về vẫn giữ liên l...

Chồng thích sống về đêm

<div><img class="ff-og-image-inserted" src="https://s1cdn.vnecdn.net/vnexpress/restruct/i/v335/logo_default.jpg" /></div>
Tôi 25 tuổi, nhân viên văn phòng, chồng 27 tuổi, mới kết hôn 4 tháng. Chồng làm xử lý kho vận tại công ty giao hàng, làm theo ca.
<div id="">
Chồng tôi thích cuộc sống về đêm nên chọn thời gian làm việc từ 13h đến 21h. Tôi làm hành chính, chồng làm tối nên vợ chồng chẳng mấy khi gặp nhau trong ngày. Chẳng có gì đáng nói nếu sau khi kết thúc công việc anh về nhà với vợ, đằng này toàn ở lại công ty đến 3-4h sáng hôm sau, hôm nào cũng vậy.
Tôi thuộc típ người muốn có không khí gia đình đầm ấm, muốn giờ tan tầm là vợ chồng có nhau, ăn cơm rồi đi chơi để bồi đắp thêm tình cảm. Anh nói thích sống về đêm, đêm mới là thời gian hoạt động lý tưởng để sống và sinh hoạt. Anh bi nghiện chơi game, thường ở lại chơi đến sáng mới về.
Gần đây do dịch , công ty cắt giảm nhân sự, tạm thời cho ca đêm (tức từ 21h đến 5h sáng nghỉ, chỉ còn một nhân viên nữ làm. Anh đề xuất với giám đốc cho đổi ca với bạn nữ để làm toàn thời gian đó. Anh về bàn bạc, tôi không đồng ý, mới lấy nhau mà đã sống kiểu mặt trăng mặt trời, thời gian sống như kiểu nước ngoài. Anh tỏ thái độ rằng tôi không tôn trọng anh, chỉ biết giữ chồng khư khư bên mình, không cho thời gian riêng tư. Chúng tôi đã giận nhau 4 ngày rồi. Tôi muốn nhận được lời khuyên từ mọi người. Trân trọng cảm ơn. 
Hải
Độc giả gọi vào số 09 6658 1270 để được hỗ trợ, giải đáp thắc mắc.
</div>
<a href="https://blockads.fivefilters.org">Let's block ads!</a> <a href="https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html">(Why?)</a>

Chồng thích sống về đêm

Tôi 25 tuổi, nhân viên văn phòng, chồng 27 tuổi, mới kết hôn 4 tháng. Chồng làm xử lý kho vận tại công ty giao hàng, làm theo ca. Chồng t...

Muốn được gần gũi em trong lần gặp thứ hai

<div><img class="ff-og-image-inserted" src="https://s1cdn.vnecdn.net/vnexpress/restruct/i/v335/logo_default.jpg" /></div>
Tôi là người bạn trai trong bài: "Quen vài hôm anh đã đòi gần gũi". Tôi thường đọc VnExpress, tình cờ thấy bài này, biết là viết về mình. Xin được chia sẻ vài dòng.
<div id="">
Tôi làm quen với em thông qua một ứng dụng. Lần đầu hẹn gặp, tôi nhìn em bước ra từ ôtô, trông rất trẻ so với tuổi thật. Em nhìn rất đơn giản, khuôn mặt dễ thương, nụ cười dễ mến, không trang điểm.
Khi đi bộ cùng nhau, em kể là đã xóa hẳn mạng xã hội nhiều tháng qua, nó rất ảo, em muốn dành thời gian làm những việc khác có ý nghĩa hơn. Em mới tạo tài khoản ở app hẹn hò này được vài ngày thì gặp tôi. Em ở nhà vì đang dịch bệnh nên nghiêm túc nói chuyện với tôi. Cả hai vui vẻ kể cho nhau nghe về cuộc sống, gia đình, những điều xung quanh. Tôi thử cầm tay em nhiều lần nhưng không thành công, em giữ khoảng cách. Chúng tôi kết thúc buổi gặp đầu tiên.
Về đến nhà, em là người chủ động nhắn tin cho tôi. Em giải thích thêm là việc cầm tay rất đơn giản với em nhưng nó không dừng lại ở đó. Sau màn cầm tay, sẽ là hôn, ôm rồi tiến đến sex rất gần nên em không muốn mọi thứ quá nhanh, không muốn sau này nếu tình yêu kết thúc sẽ là người tổn thương và đau khổ nhất. Em mong chúng tôi giữ liên lạc, nói chuyện chia sẻ, hiểu nhau nhiều hơn rồi sau đó tình yêu đủ lớn thì những chuyện gần gũi đó chấp nhận được, giờ cần thêm thời gian.
Chúng tôi nhắn tin cho nhau những ngày sau đó, em chủ động chào tôi buổi sáng, chúc tôi ngủ ngon. Khi đang nhắn tin, tôi hỏi em nghĩ gì về tình dục, tôi muốn được ôm hôn, cầm tay khi đi chơi với em. Em trả lời nếu tôi muốn tình dục không tình yêu thì có thể ăn bánh rồi trả tiền, như vậy tôi sẽ không làm tổn thương phụ nữ. Khi em nhắn như thế, tôi giận lên rồi bảo em không cần dạy đời.
Qua lần đầu gặp nhau, được tiếp xúc nói chuyện và nhắn tin, tôi cảm thấy em là người tốt, cô gái truyền thống nhưng không phải gu của tôi, không thuộc mẫu người phụ nữ tôi thích. Em làm gì cũng chậm chạp, từ từ, lâu lắc. Tôi đã nhắn tin nói như vậy với em. Em từ tốn đáp trả: "Em đã trải qua nhiều chuyện tình cảm không được như ý, không muốn tổn thương bản thân thêm. Sống vội vàng, hấp tấp, em nếm đủ vị rồi, giờ không cần phải sống như thế nữa. Em muốn sống chậm để nhìn thấy cuộc đời này còn nhiều cái đẹp, để cẩn thận và chắc chắn hơn". Tôi nói điều gì ra là em đều giải thích rất chi tiết, rõ ràng, thuyết phục.
Qua ngày sau chúng tôi vẫn nhắn tin như thường lệ, em bảo nhớ tôi chút chút, muốn hẹn chiều đi bộ, nói chuyện cho vui. Em không cần ăn uống hay yêu cầu tôi làm gì cho em, có một tình bạn tốt vẫn hơn là một tình yêu đau khổ. Tôi nói qua tin nhắn rằng nếu muốn gặp thì phải để tôi ôm hôn, cầm tay, không có sex. Em đồng ý, sẽ chiều tôi từ A-Z nếu tôi muốn. Tôi rất thích khi em nói vậy, em đã dính "thính", tôi vui trong bụng. Chúng tôi hẹn nhau tại công viên để đi bộ.
Những gì diễn ra sau đó mọi người đã biết từ bài của em rồi. Tôi cố gắng cầm tay, kéo em ngồi xuống xe của tôi, em không đồng ý và nói lý do là trời nóng. Tôi không ngờ em dám nhắn tin mùi mẫn cho tôi tin lời em. Tôi bực và bỏ về. Em thích kết hôn với chồng là người Việt. Em có nhiều cơ hội để lấy chồng Tây nhưng không thích. Em muốn chồng phải cùng tiếng mẹ đẻ và sống tình cảm. Đó là những gì tôi nghe kể từ em.
Xin nói thêm, chúng tôi định cư nước ngoài, tôi nghĩ mình sống kiểu Tây hóa, suy nghĩ thoáng, đơn giản trong tình yêu và tình dục, thích nhanh gọn, dứt khoát, được thì đến mà không được là chấm dứt nhanh. Chúng tôi không cùng quan điểm, suy nghĩ, cách sống thì không có kết quả tốt. Cuối cùng kết thúc là tốt nhất, tôi xin lỗi em. Chân thành cảm ơn mọi người.
Duy
Độc giả gọi vào số 09 6658 1270 để được hỗ trợ, giải đáp thắc mắc.
</div>
<a href="https://blockads.fivefilters.org">Let's block ads!</a> <a href="https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html">(Why?)</a>

Muốn được gần gũi em trong lần gặp thứ hai

Tôi là người bạn trai trong bài: "Quen vài hôm anh đã đòi gần gũi". Tôi thường đọc VnExpress, tình cờ thấy bài này, biết là viết ...

Về dịch bệnh thời vua Gia Long và -cái chết của thi hào Nguyễn Du.

Hiện nay, cả nhân loại chúng ta đang đau đầu đối phó với dịch bệnh virus corona. 
<img class="size-full wp-image-40485" data-attachment-id="40485" data-comments-opened="1" data-image-description="" data-image-meta="{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1"}" data-image-title="img_0641" data-large-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0641.jpg?w=374" data-medium-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0641.jpg?w=300" data-orig-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0641.jpg" data-orig-size="374,208" data-permalink="https://thanhnientudo.com/?attachment_id=40485" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" src="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0641.jpg?w=700" srcset="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0641.jpg 374w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0641.jpg?w=150 150w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0641.jpg?w=300 300w" />
Thời điểm đầu thế kỷ 19 có nhiều tai họa tương tự như hiện nay. Dịch bệnh bùng phát ra sao, ảnh hưởng gì trong quá khứ, tác động ra sao đến dòng lịch sử mà chúng ta đang kế thừa? Âu cũng là một dịp để nhìn lại.
Nước Việt của vua Gia Long đã nghi nhận thiệt hại có tới 206.835 ca tử vong vì dịch bệnh. Để khắc phục hậu quả, triều đình Huế đã xuất công quỹ 730.000 quan tiền để phát chẩn, mai táng.
Dân số Việt Nam vào lúc đó có khoảng 10 triệu, tính ra tổng số thiệt hại nhân mạng là 4%, một con số chóng mặt, ngay cả với dân số 90 triệu như bây giờ.
Song hiện tại chiúng ta có rất ít tư liệu về dịch bệnh thế kỷ trước. 
Đại Nam thục lục chép sơ lược :
Giáp tuất, Gia Long năm thứ 13 [1814]
Quảng Đức có dịch. Sai dinh thần lập sở dưỡng tế ở Thế Lại (tên xã) cho người ốm ở, nhà nước cấp cho tiền gạo thuốc thang. Người chết thì cho tiền và vải để chôn (tiền 1 quan, vải 10 thước).
Định lệ thuế bách công. Mỗi năm mỗi người nộp 1 quan 5 tiền, vải trắng 2 tấm. Người nào ứng dịch ở Kinh thì miễn.
Năm này, vợ vua Gia Long là”hoàng hậu Tống thị băng, thọ 54 tuổi.“Song sử không nghi rõ chết vì nguyên nhân gì.
<img class="size-full wp-image-40481" data-attachment-id="40481" data-comments-opened="1" data-image-description="" data-image-meta="{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1"}" data-image-title="img_0636" data-large-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0636.jpg?w=374" data-medium-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0636.jpg?w=300" data-orig-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0636.jpg" data-orig-size="374,208" data-permalink="https://thanhnientudo.com/?attachment_id=40481" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" src="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0636.jpg?w=700" srcset="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0636.jpg 374w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0636.jpg?w=150 150w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0636.jpg?w=300 300w" />
<figure>
<figcaption>Người Âu ở Việt Nam thế kỷ 19</figcaption>
</figure>
Ất hợi, Gia Long năm thứ 14 [1815] có hiện tượng người chết vô gia cư, người ốm bị xua đuổi. Hiện tượng này có phải tương tự như hiện nay, dân các vùng dịch sợ hãi chạy khỏi các ổ dịch và bị dân các vùng khác xua đuổi?
Vua Gia Long đã ra dụ rằng: “Nuôi dân như nuôi con là việc đầu của vương giả phát chính thi nhân. Trẫm thường lấy lòng thương người mà làm chính sách thương người, mong xa gần đều thông đức hóa, phong tục trở nên thuần hậu. Gần đây nghe có người đau ốm giữa đường, dân sở tại đã không nhận nuôi lại còn ruồng đuổi, chẳng chút lòng thương xót giúp nhau, phong tục ấy rất là bạc bẽo. Từ nay quân dân đi đường có người đau ốm thì chủ quản ở làng xóm đều phải tùy tiện bảo dưỡng, không được ruồng đuổi, mỗi ngày nuôi dưỡng bao nhiêu, nhà nước trả tiền, chết thì cấp tiền chôn cất, để cho kẻ còn người mất đều được nhờ ơn, không một ai phải bơ vơ thất sở. (Cấp tiền nuôi dân và quân mỗi ngày 30 đồng; cấp tiền chôn quân 3 quan, dân 1 quan). “
Triều đình phải lập bệnh viện, nhà dưỡng tế, quan trấn thủ kinh thànhphó tướng quân Chấn Võ là Trần Văn Tín chết, song không phải tại trận tiền mà ở kinh thành, có phải tử vong vì liên quan nạn dịch? 
Ngày nay, có các ý kiến lo ngại dịch Covid-19 kéo dài sẽ khiến kinh tế nhiều nước bị suy thoái, thất nghiệp cao, căng thẳng xã hội dẫn tới xung đột, bạo loạn.
Năm đó, ở Việt Nam, nạn cướp bóc, nổi dậy xuất hiện ở nhiều nơi:
“Thổ phỉ Cao Bằng là Nông Văn Nho hợp đảng sang ăn cướp châu Quy Thuận nước Thanh. Thanh Hoa giặc nổi, cướp bóc các hạt Vĩnh Lộc, Yên Định. Thổ phỉ ở Thái Nguyên đánh cướp Võ Nhai.
Hạ lệnh cho các phủ lỵ ở Bắc Thành đều chiếu theo số binh mà trữ hai tháng lương để chi dùng khi có việc.”
<img class="size-full wp-image-40482" data-attachment-id="40482" data-comments-opened="1" data-image-description="" data-image-meta="{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1"}" data-image-title="img_0637" data-large-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637-1.jpg?w=374" data-medium-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637-1.jpg?w=300" data-orig-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637-1.jpg" data-orig-size="374,208" data-permalink="https://thanhnientudo.com/?attachment_id=40482" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" src="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637-1.jpg?w=700" srcset="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637-1.jpg 374w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637-1.jpg?w=150 150w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637-1.jpg?w=300 300w" />
<h2 class="story-body__crosshead">Dịch từ Ấn Độ sang </h2>
Tôi tìm lại các sách sử của Pháp thấy họ nhắc tới đại dịch lúc đó gọi là “Typhus Amaril“, vào năm 1816 đã càn quét Ấn Độ.
Vua Gia Long mất ngày 2/3/1820, thọ 58 tuổi. Xuất thân võ tướng, nếm mật nằm gai, môi trường rèn luyện cơ thể dẻo dai, thường thấy ở hiện tượng các tướng lĩnh đều rất thọ. 
Vậy cái chết của vua Gia Long trùng vào thời điểm này có phải vì dịch bệnh? Đây là một nghi vấn chúng ta cần xem xét.
Thi hào Nguyễn Du cũng ra đi vào năm 1820, khi mới chỉ 54 tuổi.
Vị vua mới đã có các chính sách cứu trợ, hoãn bắt lính, khoan sức dân.
Đại Nam Thực lục ghi lại Dụ của vua Minh Mạng: 
“Gần đây lệ khí lan tràn từ Gia Định trở ra đến Quảng Bình nhiều người ốm chết, trẫm nghe thấy rất lấy làm thương. Phàm lính là để giữ nước, vẫn không thể thiếu được, mà đạo nuôi dân cũng nên rộng rãi. Vậy thông dụ cho ở Kinh và các thành dinh trấn phàm việc sung điền binh đinh trốn và chết đều hoãn lại, đợi sau khi lệ khí yên rồi sẽ bắt cũng chưa muộn.“
“Hữu Tham tri Lễ bộ là Nguyễn Du chết. Du là người Nghệ An rộng học giỏi thơ, càng giỏi về quốc ngữ. Đến bây giờ có mệnh sai sang nước Thanh, chưa đi thì chết. Vua thương tiếc, cho 20 lạng bạc, 1 cây gấm Tống. Khi đưa tang về lại cho thêm 300 quan tiền. “
Các bác sĩ Pháp vào đầu thế kỷ 19, là Pierre Lefort, Jean Guyon, Nicolas-Pierre Gilbert, Antoine Dalmas, từ năm 1818 đã tìm kiếm nguồn gốc của căn bệnh này, sau đó được gọi là “bệnh Siam” (bệnh sốt Thái lan).
Đông Dương bị rất nặng sốt xuất huyết, người bệnh nôn ra máu đen, mà còn bệnh sốt vàng da, có thể là thêm bệnh viêm gan siêu vi trùng, hay chỉ là một?
<div data-shortcode="caption" id="attachment_40483" class="wp-caption alignleft"><img aria-describedby="caption-attachment-40483" class="alignleft size-full wp-image-40483" data-attachment-id="40483" data-comments-opened="1" data-image-description="" data-image-meta="{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1"}" data-image-title="img_0644" data-large-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0644.jpg?w=374" data-medium-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0644.jpg?w=300" data-orig-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0644.jpg" data-orig-size="374,208" data-permalink="https://thanhnientudo.com/?attachment_id=40483" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" src="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0644.jpg?w=700" srcset="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0644.jpg 374w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0644.jpg?w=150 150w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0644.jpg?w=300 300w" />
Image caption Tranh dân gian Việt Nam trong sách của Henri Oger, Pháp, 1909: Thầy cúng trừ tà để chữa bệnh
</div>
Dịch Typhus Amaril xuất hiện từ năm 1648 ở Yucatan (Mexico), được đề cập dưới thuật ngữ nôn mửa (nôn ra máu – đen – hoặc xuất huyết).
“Sốt vàng da” đã chặn quốc tiến viễn chinh của Pháp qua qua kênh đào Panama (từ 1881 -1889, đã có hơn 22.000 công nhân xây dựng ở đây thiệt mạng. 
Tội ác của “bệnh Siam”, “Typhus Amaril” rất nặng.
1793, ở Philadelphia, khoảng 5.000 người chết, bằng 10% dân số.
1805, 1/3 dân số Gibraltar chết.
1821, tại Barcelona, 20.000 người chết theo một số ước tính.
1878, ở Mississippi 13.000 người chết.
Cần lưu ý là mặc dù đã có vaccine, dịch này đến nay vẫn hoành hành.
Dịch tễ gia Max Theiler nhận giải Nobel 1951 nhờ tìm ra vaccine chống ‘sốt vàng da” (yello fever), song các năm1960-1962, tại Ethiopia, đại dịch sốt vàng da đã làm 30.000 người chết.
Năm 1965, tại Sénégal có hàng trăm trường hợp tử vong. Năm 2010 chỉ riêng châu Phi và Nam Mỹ có tới 60 000 người chết.
Trước một chuyến đi làm việc tại châu Phi, tôi phải tiêm 300 euro vaccine chích ngừa trước khi rời Paris vì thời nay dịch bệnh vẫn còn bên đó.
Sử chỉ viết dịch từ Ấn Độ sang Hà Tiên rồi lây lan ngược lên phía Bắc của vương quốc của vua Gia Long thời ấy.
Ai là những ‘tác nhân’ đem dịch tới? Chắc chắn là bằng đường biển – như hàng không, tàu cruise ship ngày nay – nhưng có phải là những quân nhân người Âu từng phục vụ vua Gia Long?
<h2 class="story-body__crosshead">Cần ghi lại các câu chuyện ‘thời đại’</h2>
Nhân đây, tôi muốn kể về một người Đài Loan có tâm với văn hóa Việt Nam để bổ sung thêm một nguồn tư liệu nữa về dịch bệnh và để nói rằng vào những những thời điểm đất trời chuyển mình thế này, người ta cần sống với giá trị gì.
Câu chuyện trở lại với anh Hứa Xán Hoàng (anh Cao) trong bài tôi đã đăng trên trang BBC News Tiếng Việt về “hình ảnh rồng Lạc Long Quân”.
Anh Cao có những trang sách chép về dịch bệnh thế kỷ 19, sưu tầm những bài thuốc, những tục lệ, bùa chú, lễ khấn cầu dân gian Việt Nam thường làm mỗi khi có dịch.
<img class="size-full wp-image-40484" data-attachment-id="40484" data-comments-opened="1" data-image-description="" data-image-meta="{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1"}" data-image-title="img_0645" data-large-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0645.jpg?w=374" data-medium-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0645.jpg?w=300" data-orig-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0645.jpg" data-orig-size="374,208" data-permalink="https://thanhnientudo.com/?attachment_id=40484" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" src="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0645.jpg?w=700" srcset="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0645.jpg 374w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0645.jpg?w=150 150w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0645.jpg?w=300 300w" />
Image captionẢnh ông Hứa Xán Hoàng, nhà sưu tập sách cổ Việt Nam hiện sống ở Đài Loan
<div class="story-body">
<div class="story-body__inner">
Chúng ta hiện rất thiếu những tư liệu nói về những sự việc kể trên.
Thiết nghĩ nhân loại nói chung học được từ những sự vấp ngã nhiều hơn từ tiếng kèn khải hoàn, băng cờ chiến thắng, đỉnh cao sáng rực, nên việc xử lý những gì bài học của tiền nhân là trách nhiệm lương tâm.
Năm 1992, anh Hứa Xán Hoàng, thương nhân Đài Loan này sang Việt Nam ôm mộng làm giàu nhưng rồi “giác ngộ” về văn hóa, lịch sử Việt và bỏ công sưu tầm.
Đến nay anh sở hữu một khối lượng không nhỏ sắc phong, chỉ dụ, văn bản gồm đủ các dấu triện: Mạnh Đức chi bảo, Chế cáo chi bảo,Thảo tội an dân chi bảo, Sắc chinh vạn dân chi bảo, Quốc gia tín bảo, Thủ tín thiên hạ văn vũ quyền hành…nghĩa là đủ thứ chuyện từ thăng thưởng các hoàng thân, đại thần từ tước công hầu trở lên, thăng thụ từ tước hầu trở xuống, sai binh khiển tướng, răn dạy thần dân…
Một phần câu chuyện về đại dịch thời Gia Long tôi kể trên là có được từ cảm hứng khi gặp anh.
Anh Cao trao đổi với tôi:
“Khi mới đến Việt Nam, tôi như bị một dạng trầm cảm, vì vừa làm ăn thua lỗ ở Đài Loan. Tôi thường ghé chùa Giác Lâm trên đường Lạc Long Quân, có cây bồ đề tuổi đời ba, bốn trăm năm, gốc cây phải mấy người ôm mới trọn. Trong chùa có hai kệ sách để Kinh Phật cổ, tôi thường lấy ra đọc.
Tôi thích ngôi chùa vì đến đó cảm thấy được tĩnh lặng và từ đây, tôi lĩnh ngộ ra được đạo lý.
Mấy hôm nayanh nhà báo có nhắc về chữ Tâm, làm gì cũng phải bằng trái tim của mình.
Nhưng Tâm thì ở đâu? Tim là cái gì?
Những người bình thường nghĩ rằng là, tâm chỉ cần nghĩ thôi.
Thật ra không phải là như thế. Nếu bạn chỉ nghĩ thôi, bạn không biết nói ra thành lời, bạn không làm, bạn không hành động thì trái tim cũng như không có. Như vậy là nếu có tâm, cái nơi gần tâm nhất là phải nghĩ, phải tư duy và phải biết biểu đạt và phải làm.
Tôi là một người sưu tập, tôi đã làm, tôi cũng đã nghĩ và tôi cũng biết nói ra để cho bạn nghe đó là cách tôi dùng tâm chăm chỉ.
Ngôi chùa Giác Lâm đã ảnh hưởng lớn nhất đến tôi chính ở điểm này.
Trong chùa có hai câu đối. Câu đôi bên trái có một chữ chân như chân thật (左丿為真). Câu đôi bên phải có một chữ chính như chân chính (右\為正).
Chữ chân và chữ chính này, tôi không hiểu ý nghĩa là gì.Tôi đã đọc rất nhiều lần nhưng mà không đoán ra, (Tả丿-vi chân, Hữu\-vi chính).
Sau đó có một hôm, tôi nghĩ ra, đôi chữ này có ý nghĩa như thế nào.
Hai nét phải và bên trái của câu đối (丿\), ghép lại thành chữ ‘人 –Nhân. Vậy làm người cần có hai điều, thứ nhất là’ Thật’, thứ hai là ‘Chính’.
Chính người Việt Nam dạy tôi, làm người là phải thật và phải chính. Anh Phong có hỏi tôi làm sao có duyên với Việt Nam thì chính từ chùa này, cũng chính từ trái tim tôi “.
Xem ảnh anh Cao đi giảng kinh nghiệm điền dã về Việt Nam tại nhiều trường Đại Học Đài Loan, Trường Trung Sơn, Trung Quốc, hoặc hợp tác khai thác những thư tịch cổ, sách thuốc Việt Nam với các giáo sư Nhật, Mỹ, Hàn quốc, tôi thấy buồn.
Ông Nguyễn Tuấn Cương, Viện trưởng Viện Hán Nôm Việt đánh giá:
“ Sưu tầm của ông Hứa Xán Hoàng vượt xa tất cả những tài liệu có trong thư viện Yenching của Đại học Harvard, Học viện Viễn Đông của Pháp, Toyo Bunko của Nhật, Đại học Leiden của Hà Lan cộng lại.”
Chính phủ Việt Nam có nên tặng Hứa Xán Hoàng một chiếc huy chương Lao động cho 20 năm đẹp nhất cuộc đời ông đã âm thầm hy sinh cho chúng ta?
Thời gian, giặc giã, con người, thành kiến và dốt nát đã triệt phá gần hết kho tàng văn hóa của tiền nhân, mà ngay thời cận đại chúng ta cũng đã mất nhiều.
Việt Nam 200 trăm năm trước tưởng chừng là một ốc đảo thanh bình, cuộc nội chiến Nguyễn –Tây Sơn đang dần dần lành vết thương, cũng không thoát được cuộc lưỡi hái của thần chết, dịch bệnh. 
Chiến tranh, bệnh dịch luôn là một phần của trào lưu quốc tế, liên kết Ấn Độ, Trung Hoa, Pháp, Việt Nam với cả những hòn đảo xa xôi giữa đại dương như vùng biển Caribbean.
Ngày nay toàn cầu hóa làm dịch đi nhanh hơn, chúng ta đang tập trung tuyên truyền ‘thành tích’ ghi điểm cho quan chức, rồi nhà nhà ‘thi đua từ thiện’, mà quên phần mất mát, đau thương?
Nguyễn Du ra đi để lại câu giã biệt “Ba trăm năm nữa ai người khóc Tố Như?“ 
Câu chuyện anh Hứa Xán Hoàng sưu tầm sách, thư tịch cổ Việt Nam trong lặng lẽ cũng như vậy. 
Ngày mai, ai là người khóc cho chúng ta?
Albert Camus viết ‘Dịch hạch’, tác phẩm ghi lại một thời đen tối của châu Âu giữa thế kỷ 20, giờ đây có ai ở Việt Nam cầm bút để ghi lại nỗi đau nhân loại ngày hôm nay?
Tôi chỉ hỏi, các bạn tìm câu trả lời. 
Bài viết thể hiện quan điểm của ông Phạm Cao Phong, nhà báo tự do tại Paris, Pháp.
</div>
</div>
Theo BBC
<div id="jp-post-flair" class="sharedaddy sd-like-enabled sd-sharing-enabled">
<div class="sharedaddy sd-block sd-like jetpack-likes-widget-wrapper jetpack-likes-widget-unloaded" id="like-post-wrapper-60865050-40496-5e8faea2da4de" data-src="//widgets.wp.com/likes/index.html?ver=20190321#blog_id=60865050&post_id=40496&origin=thanhnientudo.wordpress.com&obj_id=60865050-40496-5e8faea2da4de&domain=thanhnientudo.com" data-name="like-post-frame-60865050-40496-5e8faea2da4de">
<h3 class="sd-title">Like this:</h3>
<div class="likes-widget-placeholder post-likes-widget-placeholder">Số lượt thích Đang tải...</div>
</div>
</div>
<a href="https://blockads.fivefilters.org">Let's block ads!</a> <a href="https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html">(Why?)</a>

Về dịch bệnh thời vua Gia Long và -cái chết của thi hào Nguyễn Du.

Hiện nay, cả nhân loại chúng ta đang đau đầu đối phó với dịch bệnh virus corona. Thời điểm đầu thế kỷ 19 có nhiều tai họa tương tự như...

Về dịch bệnh thời vua Gia Long và cái chết của thi hào Nguyễn Du.

Hiện nay, cả nhân loại chúng ta đang đau đầu đối phó với dịch bệnh virus corona. 
<img class="size-full wp-image-40468" data-attachment-id="40468" data-comments-opened="1" data-image-description="" data-image-meta="{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1"}" data-image-title="img_0635-1" data-large-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0635-1.jpg?w=374" data-medium-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0635-1.jpg?w=300" data-orig-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0635-1.jpg" data-orig-size="374,208" data-permalink="https://thanhnientudo.com/2020/04/09/ve-dich-be%cc%a3nh-thoi-vua-gia-long-va-cai-chet-cua-thi-hao-nguyen-du/img_0635-1/" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" src="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0635-1.jpg?w=700" srcset="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0635-1.jpg 374w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0635-1.jpg?w=150 150w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0635-1.jpg?w=300 300w" />
Thời điểm đầu thế kỷ 19 có nhiều tai họa tương tự như hiện nay. Dịch bệnh bùng phát ra sao, ảnh hưởng gì trong quá khứ, tác động ra sao đến dòng lịch sử mà chúng ta đang kế thừa? Âu cũng là một dịp để nhìn lại.
Nước Việt của vua Gia Long đã nghi nhận thiệt hại có tới 206.835 ca tử vong vì dịch bệnh. Để khắc phục hậu quả, triều đình Huế đã xuất công quỹ 730.000 quan tiền để phát chẩn, mai táng.
Dân số Việt Nam vào lúc đó có khoảng 10 triệu, tính ra tổng số thiệt hại nhân mạng là 4%, một con số chóng mặt, ngay cả với dân số 90 triệu như bây giờ.
Song hiện tại chiúng ta có rất ít tư liệu về dịch bệnh thế kỷ trước. 
Đại Nam thục lục chép sơ lược :
Giáp tuất, Gia Long năm thứ 13 [1814]
Quảng Đức có dịch. Sai dinh thần lập sở dưỡng tế ở Thế Lại (tên xã) cho người ốm ở, nhà nước cấp cho tiền gạo thuốc thang. Người chết thì cho tiền và vải để chôn (tiền 1 quan, vải 10 thước).
Định lệ thuế bách công. Mỗi năm mỗi người nộp 1 quan 5 tiền, vải trắng 2 tấm. Người nào ứng dịch ở Kinh thì miễn.
Năm này, vợ vua Gia Long là”hoàng hậu Tống thị băng, thọ 54 tuổi.“Song sử không nghi rõ chết vì nguyên nhân gì.
<img alt="Người Âu tại Việt Nam thế kỷ 19" class="responsive-image__img js-image-replace" height="549" src="https://ichef.bbci.co.uk/news/375/cpsprodpb/D6E4/production/_111721055_whatsubject.jpg" width="976" />
<figure class="media-landscape has-caption full-width">Image captionNgười Âu tại Việt Nam thế kỷ 19</figure>
Ất hợi, Gia Long năm thứ 14 [1815] có hiện tượng người chết vô gia cư, người ốm bị xua đuổi. Hiện tượng này có phải tương tự như hiện nay, dân các vùng dịch sợ hãi chạy khỏi các ổ dịch và bị dân các vùng khác xua đuổi?
Vua Gia Long đã ra dụ rằng: “Nuôi dân như nuôi con là việc đầu của vương giả phát chính thi nhân. Trẫm thường lấy lòng thương người mà làm chính sách thương người, mong xa gần đều thông đức hóa, phong tục trở nên thuần hậu. Gần đây nghe có người đau ốm giữa đường, dân sở tại đã không nhận nuôi lại còn ruồng đuổi, chẳng chút lòng thương xót giúp nhau, phong tục ấy rất là bạc bẽo. Từ nay quân dân đi đường có người đau ốm thì chủ quản ở làng xóm đều phải tùy tiện bảo dưỡng, không được ruồng đuổi, mỗi ngày nuôi dưỡng bao nhiêu, nhà nước trả tiền, chết thì cấp tiền chôn cất, để cho kẻ còn người mất đều được nhờ ơn, không một ai phải bơ vơ thất sở. (Cấp tiền nuôi dân và quân mỗi ngày 30 đồng; cấp tiền chôn quân 3 quan, dân 1 quan). “
Triều đình phải lập bệnh viện, nhà dưỡng tế, quan trấn thủ kinh thànhphó tướng quân Chấn Võ là Trần Văn Tín chết, song không phải tại trận tiền mà ở kinh thành, có phải tử vong vì liên quan nạn dịch? 
Ngày nay, có các ý kiến lo ngại dịch Covid-19 kéo dài sẽ khiến kinh tế nhiều nước bị suy thoái, thất nghiệp cao, căng thẳng xã hội dẫn tới xung đột, bạo loạn.
Năm đó, ở Việt Nam, nạn cướp bóc, nổi dậy xuất hiện ở nhiều nơi:
“Thổ phỉ Cao Bằng là Nông Văn Nho hợp đảng sang ăn cướp châu Quy Thuận nước Thanh. Thanh Hoa giặc nổi, cướp bóc các hạt Vĩnh Lộc, Yên Định. Thổ phỉ ở Thái Nguyên đánh cướp Võ Nhai.
Hạ lệnh cho các phủ lỵ ở Bắc Thành đều chiếu theo số binh mà trữ hai tháng lương để chi dùng khi có việc.”
<img class="size-full wp-image-40464" data-attachment-id="40464" data-comments-opened="1" data-image-description="" data-image-meta="{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1"}" data-image-title="img_0637" data-large-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637.jpg?w=374" data-medium-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637.jpg?w=300" data-orig-file="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637.jpg" data-orig-size="374,208" data-permalink="https://thanhnientudo.com/2020/04/09/ve-dich-be%cc%a3nh-thoi-vua-gia-long-va-cai-chet-cua-thi-hao-nguyen-du/img_0637-3/" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" src="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637.jpg?w=700" srcset="https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637.jpg 374w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637.jpg?w=150 150w, https://thanhnientudo.files.wordpress.com/2020/04/img_0637.jpg?w=300 300w" />
<h2 class="story-body__crosshead">Dịch từ Ấn Độ sang </h2>
Tôi tìm lại các sách sử của Pháp thấy họ nhắc tới đại dịch lúc đó gọi là “Typhus Amaril“, vào năm 1816 đã càn quét Ấn Độ.
Vua Gia Long mất ngày 2/3/1820, thọ 58 tuổi. Xuất thân võ tướng, nếm mật nằm gai, môi trường rèn luyện cơ thể dẻo dai, thường thấy ở hiện tượng các tướng lĩnh đều rất thọ. 
Vậy cái chết của vua Gia Long trùng vào thời điểm này có phải vì dịch bệnh? Đây là một nghi vấn chúng ta cần xem xét.
Thi hào Nguyễn Du cũng ra đi vào năm 1820, khi mới chỉ 54 tuổi.
Vị vua mới đã có các chính sách cứu trợ, hoãn bắt lính, khoan sức dân.
Đại Nam Thực lục ghi lại Dụ của vua Minh Mạng: 
“Gần đây lệ khí lan tràn từ Gia Định trở ra đến Quảng Bình nhiều người ốm chết, trẫm nghe thấy rất lấy làm thương. Phàm lính là để giữ nước, vẫn không thể thiếu được, mà đạo nuôi dân cũng nên rộng rãi. Vậy thông dụ cho ở Kinh và các thành dinh trấn phàm việc sung điền binh đinh trốn và chết đều hoãn lại, đợi sau khi lệ khí yên rồi sẽ bắt cũng chưa muộn.“
“Hữu Tham tri Lễ bộ là Nguyễn Du chết. Du là người Nghệ An rộng học giỏi thơ, càng giỏi về quốc ngữ. Đến bây giờ có mệnh sai sang nước Thanh, chưa đi thì chết. Vua thương tiếc, cho 20 lạng bạc, 1 cây gấm Tống. Khi đưa tang về lại cho thêm 300 quan tiền. “
Các bác sĩ Pháp vào đầu thế kỷ 19, là Pierre Lefort, Jean Guyon, Nicolas-Pierre Gilbert, Antoine Dalmas, từ năm 1818 đã tìm kiếm nguồn gốc của căn bệnh này, sau đó được gọi là “bệnh Siam” (bệnh sốt Thái lan).
Đông Dương bị rất nặng sốt xuất huyết, người bệnh nôn ra máu đen, mà còn bệnh sốt vàng da, có thể là thêm bệnh viêm gan siêu vi trùng, hay chỉ là một?
<figure class="media-landscape has-caption full-width"><img alt="Tranh dân gian Việt Nam trong sách của Henri Oger, Pháp, 1909" class="responsive-image__img js-image-replace" height="549" src="https://ichef.bbci.co.uk/news/375/cpsprodpb/61B4/production/_111721052_whatsubject.jpg" width="976" /></figure>
<figure class="media-landscape has-caption full-width">
<figcaption class="media-caption">Tranh dân gian Việt Nam trong sách của Henri Oger, Pháp, 1909: Thầy cúng trừ tà để chữa bệnh</figcaption>
</figure>
Dịch Typhus Amaril xuất hiện từ năm 1648 ở Yucatan (Mexico), được đề cập dưới thuật ngữ nôn mửa (nôn ra máu – đen – hoặc xuất huyết).
“Sốt vàng da” đã chặn quốc tiến viễn chinh của Pháp qua qua kênh đào Panama (từ 1881 -1889, đã có hơn 22.000 công nhân xây dựng ở đây thiệt mạng. 
Tội ác của “bệnh Siam”, “Typhus Amaril” rất nặng.
1793, ở Philadelphia, khoảng 5.000 người chết, bằng 10% dân số.
1805, 1/3 dân số Gibraltar chết.
1821, tại Barcelona, 20.000 người chết theo một số ước tính.
1878, ở Mississippi 13.000 người chết.
Cần lưu ý là mặc dù đã có vaccine, dịch này đến nay vẫn hoành hành.
Dịch tễ gia Max Theiler nhận giải Nobel 1951 nhờ tìm ra vaccine chống ‘sốt vàng da” (yello fever), song các năm1960-1962, tại Ethiopia, đại dịch sốt vàng da đã làm 30.000 người chết. 
<figure class="media-with-caption">
<div class="player-with-placeholder"><img class="media-placeholder player-with-placeholder__image narrative-video-placeholder" src="https://ichef.bbci.co.uk/images/ic/720x405/p0892sj0.jpg" />
<div class="player-with-placeholder">
<div class="player-with-placeholder">
<div class="player-with-placeholder">
<div class="player-with-placeholder">
<figcaption class="media-with-caption__caption">Đại dịch virus corona khi nào mới hết?</figcaption>
Năm 1965, tại Sénégal có hàng trăm trường hợp tử vong. Năm 2010 chỉ riêng châu Phi và Nam Mỹ có tới 60 000 người chết.
Trước một chuyến đi làm việc tại châu Phi, tôi phải tiêm 300 euro vaccine chích ngừa trước khi rời Paris vì thời nay dịch bệnh vẫn còn bên đó.
Sử chỉ viết dịch từ Ấn Độ sang Hà Tiên rồi lây lan ngược lên phía Bắc của vương quốc của vua Gia Long thời ấy.
Ai là những ‘tác nhân’ đem dịch tới? Chắc chắn là bằng đường biển – như hàng không, tàu cruise ship ngày nay – nhưng có phải là những quân nhân người Âu từng phục vụ vua Gia Long?
<h2 class="story-body__crosshead">Cần ghi lại các câu chuyện ‘thời đại’</h2>
Nhân đây, tôi muốn kể về một người Đài Loan có tâm với văn hóa Việt Nam để bổ sung thêm một nguồn tư liệu nữa về dịch bệnh và để nói rằng vào những những thời điểm đất trời chuyển mình thế này, người ta cần sống với giá trị gì.
Câu chuyện trở lại với anh Hứa Xán Hoàng (anh Cao) trong bài tôi đã đăng trên trang BBC News Tiếng Việt về “hình ảnh rồng Lạc Long Quân”.
Anh Cao có những trang sách chép về dịch bệnh thế kỷ 19, sưu tầm những bài thuốc, những tục lệ, bùa chú, lễ khấn cầu dân gian Việt Nam thường làm mỗi khi có dịch. 
<figure class="media-landscape has-caption full-width"><img alt="Ảnh ông Hứa Xán Hoàng, nhà sưu tập sách cổ Việt Nam hiện sống ở Đài Loan" class="responsive-image__img js-image-replace" height="549" src="https://ichef.bbci.co.uk/news/375/cpsprodpb/7B9A/production/_111724613_whatsubject.jpg" width="976" />Image captionẢnh ông Hứa Xán Hoàng, nhà sưu tập sách cổ Việt Nam hiện sống ở Đài Loan</figure>
Chúng ta hiện rất thiếu những tư liệu nói về những sự việc kể trên.
Thiết nghĩ nhân loại nói chung học được từ những sự vấp ngã nhiều hơn từ tiếng kèn khải hoàn, băng cờ chiến thắng, đỉnh cao sáng rực, nên việc xử lý những gì bài học của tiền nhân là trách nhiệm lương tâm.
Năm 1992, anh Hứa Xán Hoàng, thương nhân Đài Loan này sang Việt Nam ôm mộng làm giàu nhưng rồi “giác ngộ” về văn hóa, lịch sử Việt và bỏ công sưu tầm.
Đến nay anh sở hữu một khối lượng không nhỏ sắc phong, chỉ dụ, văn bản gồm đủ các dấu triện: Mạnh Đức chi bảo, Chế cáo chi bảo,Thảo tội an dân chi bảo, Sắc chinh vạn dân chi bảo, Quốc gia tín bảo, Thủ tín thiên hạ văn vũ quyền hành…nghĩa là đủ thứ chuyện từ thăng thưởng các hoàng thân, đại thần từ tước công hầu trở lên, thăng thụ từ tước hầu trở xuống, sai binh khiển tướng, răn dạy thần dân…
Một phần câu chuyện về đại dịch thời Gia Long tôi kể trên là có được từ cảm hứng khi gặp anh.
Anh Cao trao đổi với tôi:
“Khi mới đến Việt Nam, tôi như bị một dạng trầm cảm, vì vừa làm ăn thua lỗ ở Đài Loan. Tôi thường ghé chùa Giác Lâm trên đường Lạc Long Quân, có cây bồ đề tuổi đời ba, bốn trăm năm, gốc cây phải mấy người ôm mới trọn. Trong chùa có hai kệ sách để Kinh Phật cổ, tôi thường lấy ra đọc.
Tôi thích ngôi chùa vì đến đó cảm thấy được tĩnh lặng và từ đây, tôi lĩnh ngộ ra được đạo lý.
Mấy hôm nayanh nhà báo có nhắc về chữ Tâm, làm gì cũng phải bằng trái tim của mình.
Nhưng Tâm thì ở đâu? Tim là cái gì?
Những người bình thường nghĩ rằng là, tâm chỉ cần nghĩ thôi.
Thật ra không phải là như thế. Nếu bạn chỉ nghĩ thôi, bạn không biết nói ra thành lời, bạn không làm, bạn không hành động thì trái tim cũng như không có. Như vậy là nếu có tâm, cái nơi gần tâm nhất là phải nghĩ, phải tư duy và phải biết biểu đạt và phải làm.
Tôi là một người sưu tập, tôi đã làm, tôi cũng đã nghĩ và tôi cũng biết nói ra để cho bạn nghe đó là cách tôi dùng tâm chăm chỉ.
Ngôi chùa Giác Lâm đã ảnh hưởng lớn nhất đến tôi chính ở điểm này.
Trong chùa có hai câu đối. Câu đôi bên trái có một chữ chân như chân thật (左丿為真). Câu đôi bên phải có một chữ chính như chân chính (右\為正).
Chữ chân và chữ chính này, tôi không hiểu ý nghĩa là gì.Tôi đã đọc rất nhiều lần nhưng mà không đoán ra, (Tả丿-vi chân, Hữu\-vi chính).
Sau đó có một hôm, tôi nghĩ ra, đôi chữ này có ý nghĩa như thế nào.
Hai nét phải và bên trái của câu đối (丿\), ghép lại thành chữ ‘人 –Nhân. Vậy làm người cần có hai điều, thứ nhất là’ Thật’, thứ hai là ‘Chính’.
Chính người Việt Nam dạy tôi, làm người là phải thật và phải chính. Anh Phong có hỏi tôi làm sao có duyên với Việt Nam thì chính từ chùa này, cũng chính từ trái tim tôi “.
Xem ảnh anh Cao đi giảng kinh nghiệm điền dã về Việt Nam tại nhiều trường Đại Học Đài Loan, Trường Trung Sơn, Trung Quốc, hoặc hợp tác khai thác những thư tịch cổ, sách thuốc Việt Nam với các giáo sư Nhật, Mỹ, Hàn quốc, tôi thấy buồn.
Ông Nguyễn Tuấn Cương, Viện trưởng Viện Hán Nôm Việt đánh giá:
“ Sưu tầm của ông Hứa Xán Hoàng vượt xa tất cả những tài liệu có trong thư viện Yenching của Đại học Harvard, Học viện Viễn Đông của Pháp, Toyo Bunko của Nhật, Đại học Leiden của Hà Lan cộng lại.”
Chính phủ Việt Nam có nên tặng Hứa Xán Hoàng một chiếc huy chương Lao động cho 20 năm đẹp nhất cuộc đời ông đã âm thầm hy sinh cho chúng ta?
Thời gian, giặc giã, con người, thành kiến và dốt nát đã triệt phá gần hết kho tàng văn hóa của tiền nhân, mà ngay thời cận đại chúng ta cũng đã mất nhiều.
Việt Nam 200 trăm năm trước tưởng chừng là một ốc đảo thanh bình, cuộc nội chiến Nguyễn –Tây Sơn đang dần dần lành vết thương, cũng không thoát được cuộc lưỡi hái của thần chết, dịch bệnh. 
Chiến tranh, bệnh dịch luôn là một phần của trào lưu quốc tế, liên kết Ấn Độ, Trung Hoa, Pháp, Việt Nam với cả những hòn đảo xa xôi giữa đại dương như vùng biển Caribbean.
Ngày nay toàn cầu hóa làm dịch đi nhanh hơn, chúng ta đang tập trung tuyên truyền ‘thành tích’ ghi điểm cho quan chức, rồi nhà nhà ‘thi đua từ thiện’, mà quên phần mất mát, đau thương?
Nguyễn Du ra đi để lại câu giã biệt “Ba trăm năm nữa ai người khóc Tố Như?“ 
Câu chuyện anh Hứa Xán Hoàng sưu tầm sách, thư tịch cổ Việt Nam trong lặng lẽ cũng như vậy. 
Ngày mai, ai là người khóc cho chúng ta?
Albert Camus viết ‘Dịch hạch’, tác phẩm ghi lại một thời đen tối của châu Âu giữa thế kỷ 20, giờ đây có ai ở Việt Nam cầm bút để ghi lại nỗi đau nhân loại ngày hôm nay?
Tôi chỉ hỏi, các bạn tìm câu trả lời. 
Bài viết thể hiện quan điểm của ông Phạm Cao Phong, nhà báo tự do tại Paris, Pháp.
https://www.bbc.com/vietnamese/forum-52229065
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</figure>
<div id="jp-post-flair" class="sharedaddy sd-like-enabled sd-sharing-enabled">
<div class="sharedaddy sd-block sd-like jetpack-likes-widget-wrapper jetpack-likes-widget-unloaded" id="like-post-wrapper-60865050-40466-5e8f988298f5f" data-src="//widgets.wp.com/likes/index.html?ver=20190321#blog_id=60865050&post_id=40466&origin=thanhnientudo.wordpress.com&obj_id=60865050-40466-5e8f988298f5f&domain=thanhnientudo.com" data-name="like-post-frame-60865050-40466-5e8f988298f5f">
<h3 class="sd-title">Like this:</h3>
<div class="likes-widget-placeholder post-likes-widget-placeholder">Số lượt thích Đang tải...</div>
</div>
</div>
<a href="https://blockads.fivefilters.org">Let's block ads!</a> <a href="https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html">(Why?)</a>

Về dịch bệnh thời vua Gia Long và cái chết của thi hào Nguyễn Du.

Hiện nay, cả nhân loại chúng ta đang đau đầu đối phó với dịch bệnh virus corona. Thời điểm đầu thế kỷ 19 có nhiều tai họa tương tự như...

Những người hàng xóm bất ổn

<div><img class="ff-og-image-inserted" src="https://s1cdn.vnecdn.net/vnexpress/restruct/i/v335/logo_default.jpg" /></div>
Vợ chồng tôi kết hôn gần 2 năm, tôi 29 tuổi, vợ 25 tuổi, có một bé trai gần 6 tháng tuổi, cuộc sống gia đình ấm êm hạnh phúc.
<div id="">
Tôi làm kỹ sư máy, vợ ở nhà. Nhà tôi nằm gần cuối con hẻm khá rộng nhưng là hẻm cụt. Tôi mua đất chỗ này thời điểm trước khi kết hôn. Ban đầu vợ cũng không thích lắm vì trong khu này có khá nhiều gái làng chơi ở. Cuối cùng vợ cũng đồng ý vì vài lý do: ở gần nhà thờ, gần chợ, gần trường học, gần nhà ba mẹ vợ (nhà ba mẹ vợ ngoài đường chính), quan trọng là giá khá rẻ, phù hợp với túi tiền của tôi. Tôi là con trai gốc Bắc, khá sĩ diện, không muốn nhờ vả hay thành gánh nặng của ai dù nhà vợ khá giả.
Trong cuộc sống ai cũng sẽ gặp phải những vấn đề không mong muốn, vấn đề tôi mắc phải ở đây là hàng xóm, những người đã khiến vợ chồng tôi dần thay đổi cách sống. Khu này cạnh khu công nghiệp nên chủ yếu toàn là dân nhập cư tới từ mọi miền đất nước. Vợ chồng tôi tự thiết kế một ngôi nhà nhỏ, thoáng đãng. Lúc làm móng, có ông hàng xóm cứ hở ra là vô khu xây dựng "nhặt nhạnh" những vật dụng. Một, hai lần tôi không nói gì vì nghĩ chắc họ đang cần nó để sửa gì đó trong nhà, chỉ là họ quên xin thôi. Rồi ông cứ lấy thành thói quen khiến tôi phải thay đổi quyết định xây nhà kín cổng cao tường.
Đối diện là nhà có cặp vợ chồng làm ve chai, lúc trước họ trưng dụng ngay khu đường cuối hẻm để chất cơ man nào là giấy vụn rồi túi bọc, chai, lọ, nhà họ cũng chất đống ve chai. Cuối hẻm là 3 gia đình khác, có vẻ họ cũng khó chịu nên gần đây đã làm cổng vây luôn phần đường cuối ấy với lý do để ôtô và xe hàng. Họ cũng dọn dẹp khu cuối đường đó, dựng một tượng đài Đức Mẹ, trồng cây, trồng hoa, kê vài bộ bàn ghế. Khu đó khoác lên mình một bộ mặt khác, tôi cũng rất thích vì gia đình theo đạo. Thế nhưng nhà tôi trở thành nơi cuối hẻm, tập kết ve chai của nhà đối diện. Bẩn, bụi thì chắc rồi nhưng còn ồn ào vì họ đập tủ lạnh, gỡ máy giặt, đập vỏ lon để lấy ve chai. Con tôi thường xuyên bị giật mình khi đang ngủ, chưa kể tới đôi lúc trước cổng nhà chất đống ve chai không thể đưa xe ra được.
Tôi góp ý rằng anh chị thuê cái xưởng nhỏ nhỏ mà làm, khu vắng cũng không nhiêu tiền đâu. Họ bảo làm ăn khó khăn, tận dụng thôi, có tí đó mà chú cũng không thông cảm được. Rồi những việc gian dối khi làm ve chai diễn ra ngay trước mắt tôi. Hai đứa con của họ chân tay và quần áo dơ, cứ hở ra là chạy vô nhà tôi trèo lên sofa, nệm, tranh giành đồ chơi, đùa nghịch la hét khiến vợ chồng tôi bực mình mà nói không được. Thế là nhà tôi lại phải đóng kín cửa suốt ngày.
Cạnh nhà ve chai đó có cặp vợ chồng và một đứa con. Chẳng có gì đáng nói nếu họ không "đam mê" hát karaoke mặc dù hát đặc biệt dở, âm thanh lại lớn. Họ hát ngay cả khi con họ đang ngồi học bài ngay đó và lúc họ ăn cơm. Nhiều hôm tôi đi trực đêm về ngủ không được, chỉ muốn vác gậy qua nói chuyện. Còn cánh đàn ông trong hẻm chiều tối đi làm về là tụ tập kê bàn ghế ra đường nhậu, đánh bài, hút thuốc khiến cả con hẻm "đẹp mơ mộng" trong làn khói mờ ảo. Đêm buông xuống, các thanh niên xăm trổ ở đâu tới tụ tập chở các cô gái ăn mặc hở hang tới các quán karaoke và nhà hàng.
Cứ sống ở đây tôi sợ con lớn lên sẽ bị ảnh hưởng về nhân cách, tạm thời vợ chồng lại chưa đủ điều kiện để chuyển đi nơi khác. Mọi giải pháp đưa ra lúc này chỉ là tình thế, biết làm sao được bây giờ? Ngoài thời gian tôi đi làm thì ở nhà chơi với con, phụ vợ việc nhà, tự đi chợ và nấu những món vợ chồng thích, rảnh thì trồng mấy cây bonsai nhỏ hay mấy chậu rau thơm. Lâu lâu tụ tập bạn bè, đồng nghiệp hay gia đình là tôi đều ra quán.  Đôi khi tôi tự hỏi: Tại sao họ lại không giống mình? Khu các bạn sống có bất ổn như khu tôi không?
Khánh
Độc giả gọi vào số 09 6658 1270 để được hỗ trợ, giải đáp thắc mắc.
</div>
<a href="https://blockads.fivefilters.org">Let's block ads!</a> <a href="https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html">(Why?)</a>

Những người hàng xóm bất ổn

Vợ chồng tôi kết hôn gần 2 năm, tôi 29 tuổi, vợ 25 tuổi, có một bé trai gần 6 tháng tuổi, cuộc sống gia đình ấm êm hạnh phúc. Tôi làm kỹ ...